Telefoon 06 41 48 2499

Autisme en ziekenzorg

Wat is autisme?
Autisme is de verzamelnaam voor gedragskenmerken die duiden op een kwetsbaarheid op het gebied van sociale interactie, communicatie, flexibiliteit in denken, bewegen en handelen, en op het gebied van filteren en integreren van informatie.

Bij mensen met autisme werkt de informatieverwerking in de hersenen op een ándere manier. Hierdoor wordt alles wat zij zien, horen, ruiken, proeven, voelen, ervaren en denken op een ándere wijze verwerkt.

Dit kost meer tijd, z.g. puzzeltijd, en daarom kan iemand met autisme overprikkeld raken zodra er teveel informatie, in welke vorm dan ook, op hen afkomt.

Deze overprikkeling kan zich o.a. uiten in boosheid, woedeaanvallen, huilen, terugtrekken of stilvallen.

Autisme zie je niet aan de buitenkant, maar het heeft grote invloed op iemands leven. Hoe groot en op welke manier precies verschilt per persoon, en ook per levensfase.

 

Autisme en ziekenzorg

Op het moment dat men afhankelijk wordt van zorg bijvoorbeeld thuis of in een verzorgings-of verpleeghuis kunnen onbegrip, irritatie, frustratie en zelfs gedragsproblemen ontstaan wanneer de zorgverleners niet of onvoldoende bekend zijn met deze kwetsbaarheid.

Vanwege de andere wijze van informatie verwerking hebben mensen met autisme meer puzzeltijd nodig om te kunnen schakelen en te begrijpen wat je tegen hen zegt of wat je van hen verwacht. Bij mensen met autisme ligt overprikkeld zijn voortdurend op de loer. Je kunt hen helpen om dit te voorkomen.

Hier volgen enkele tips:

  • Geef hele concrete informatie in korte zinnen: bijv. “Morgenochtend om tien uur kom ik bij u en ga ik u helpen met douchen” Geef geen informatie die niets toevoegt want dit moet allemaal worden verwerkt en kost veel inspanning.

 

  • Stel geen waarom? vragen, dit vereist inzicht in en zelfreflectie in eigen handelen dat is lastig voor iemand met autisme

 

  • Stel wie-wat-waar-hoe vragen dat is namelijk wel concreet. (wat wilt u eten, wie komt u halen, waar gaat u naar toe enz.) Geen open vragen stellen.

 

  • Houdt je aan gemaakte afspraken of handelingen dit geeft houvast en voorspelbaarheid waardoor er meer rust en zekerheid is voor de zorgvrager.

 

  • Sommigen hebben rituelen (naamslabel in ondergoed of pyama voorlezen). Dit geeft rust en veiligheid, want alles klopt.

 

  • Raak de zorgvrager niet onverwacht aan dit kan heel beangstigend zijn, maar leg kort uit wat je gaat doen en waarom.

 

  • Controleer of datgene wat je vertelt is begrepen door de zorgvrager. Informatie kan namelijk onvolledig of helemaal niet zijn binnengekomen door de trage verwerking ontstaat er "filevorming" in het hoofd.

 

  • Geef de zorgvrager tijd om (nieuwe) informatie te verwerken, het kan zijn dat je even moet wachten voordat je antwoord terugkrijgt.(file vorming)

 

  • Een nieuwe zin die met een eerdere opdracht te maken heeft wordt niet persé aan elkaar gekoppeld (context).Dus bijv. Je geeft aan dat iemand zich mag gaan uitkleden om te douchen bijv. Als je even later terugkomt en ziet dat er niks is gebeurt (omdat de informatie te veel of te onduidelijk is)dan niet zeggen: Gaat u beginnen? Want dan zal de context niet duidelijk zijn. Vertel opnieuw kort en duidelijk wat er gebeuren moet en waarom. "Gaat u zich nu uitkleden dan kunt u als u klaar bent gaan douchen"

 

  • Ondersteun informatie eventueel met plaatjes, veel mensen met autisme zijn beelddenkers.

 

  • Maak geen sarcastische of dubbelzinnige grapjes, ze zullen niet worden begrepen zoals jij dat bedoelt.

 

  • Mensen met autisme nemen alles wat je zegt letterlijk. (Ik schrik me dood of ik zou je wel willen opeten)

 

  • Informatie moet in context neergezet worden ga er niet vanuit dat dit zonder meer bekend is.

 

  • De mens met autisme kan zich weinig tot niet verplaatsen in de ander. Wanneer jij (te) laat binnenkomt of gehaast bent vanwege drukte zal daar niet persé begripvol op worden gereageerd of als een handeling bij de zorgvrager  jou rugklachten oplevert. Zij denken vanuit zichzelf. (is geen egoïsme)

 

  • Ga niet in discussie, dit geeft teveel spanning, daardoor overprikkeling met kans op boosheid, star of bot reageren.

 

  • Gemaakte afspraken (zelfde dag douchen bijv.) kun je niet zomaar veranderen. Afspraken geven duidelijkheid en daardoor rust en overzicht. Zit a.h.w. ingesleten in het brein, verandering kost tijd. Geef die ruimte.

 

  • Eten kan een probleem zijn vanwege de textuur, hou daar rekening mee en zorg voor alternatieven als de maaltijd erg eenzijdig wordt.

 

  • Kijk samen met de zorgvrager naar andere mogelijkheden wanneer iets niet kan doorgaan zoals gedacht. Ook zorgvragers met autisme moeten leren omgaan met veranderingen; maak een plan B.

 

  • Bij overprikkeling van de zorgvrager blijf jij rustig. Haal de zorgvrager voor zover mogelijk uit de situatie en zorg voor een prikkelarme omgeving. Ben jij de veroorzaker ga dan even weg. Maak geen grote gebaren en blijf zoveel mogelijk stil. Vastpakken of sussen heeft vaak een averechts effect. Na de overprikkeling  kijk je of je voorzichtig kan achterhalen wat de oorzaak tot overprikkeling is geweest.

 

  • Vertel aan de zorgvrager concreet en exact zijn taken, of schrijf dit op in de volgorde waarop het moeten worden gedaan en geef een tijdsplanning aan, bijvoorbeeld met wassen en aankleden. Korte, concrete informatie of instructie geven en kijk of het begrepen is.

 

  • Mensen met autisme zijn niet anders dan jij en ik. Ook zij hebben behoefte aan liefde veiligheid en geborgenheid. Zij voelen zich wel vaker onzeker en onveiliger omdat ze elke dag veel meer moeite moeten doen om de wereld om hen heen te begrijpen, en daar moeten we voor hun persoonlijk welbevinden rekening mee houden.

 

         Elk mens is uniek, dus ook een zorgvrager met autisme!

Mijn bedrijf is tevens een:

 

Voor meer informatie over autisme in de zorg:

info@ikbenthuisindezorg.nl
(06)41 48 2499

Voor meer informatie over autisme bij volwassenen:

assrelatie@gmail.com
(06)41 48 2499 

Jolanda Terstappen
Autismecoach /
Verzorgende Individuele Gezondheidszorg